Ngoài hậu quả về con người, y tế và xã hội, siêu bão Haiyan cũng đã gây ra hậu quả về địa-chính trị tại Philippines.
Theo nhà báo Pháp Pierre Rousselin, đến giờ này có thể đánh giá quân đội Mỹ triển khai công tác cứu trợ đầy đủ nhất. Với sức mạnh hải quân sẵn có, Mỹ đã chiếm được cảm tình của các nước tham gia cứu trợ.
Động thái điều động tàu sân bay và binh lính Mỹ tham gia cứu trợ đã có tác động tích cực đến quan hệ Mỹ - Philippines vào lúc hai nước thắt chặt hợp tác về an ninh nhằm đáp ứng chiến lược xoay trục sang châu Á - Thái Bình Dương của Mỹ.
Khi Nhật điều động binh sĩ tham gia cứu trợ ở Philippines, chính phủ của Thủ tướng Shinzo Abe đang mong muốn giải phóng Nhật khỏi ràng buộc của hiến pháp hòa bình để cho phép lực lượng phòng vệ Nhật thực hiện quyền tự vệ tập thể.
Máy bay trực thăng Mỹ chở hàng cứu trợ đến thị trấn Salcedo ngày 16-11. Ảnh: EPA
Philippines chấp thuận cho Nhật đưa quân tham gia cứu trợ là dấu hiệu xích lại gần nhau giữa hai nước, bởi Philippines đã từng bị quân đội Nhật hoàng chiếm đóng trong chiến tranh thế giới.
Trong siêu bão Haiyan có vấn đề địa-chính trị bởi thế Thời Báo Hoàn Cầu của Trung Quốc hôm 15-11 đã kêu gọi Trung Quốc nên đưa tàu chiến sang giúp đỡ Philippines trong công tác cứu trợ để ngăn chặn ảnh hưởng của Mỹ và Nhật. Ngày 16-11, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bốTrung Quốc sẵn sàng đưa lực lượng cứu trợ và nhân viên y tế đến Philippines.
Thực ra, thái độ thể hiện thiện chí muộn màng của Trung Quốc vẫn không cứu vãn được dư âm của tuyên bố về số tiền cứu trợ còm nhom 100.000 USD mà Trung Quốc đã thông báo hồi đầu tuần trước.
Báo South China Morning Post (Hong Kong) ngày 17-11 khẳng định chính tình hình căng thẳng trong tranh chấp ở biển Đông giữa Philippines và Trung Quốc cộng thêm động cơ của Mỹ trong khu vực đã khiến ban đầu Trung Quốc chỉ sùy ra số tiền nhỏ như thế.
Giải thích về vấn đề này, Nhật Báo Pháp Luật của Trung Quốc ghi nhận bất cứ hành động đóng góp nào cũng phải phù hợp hai yếu tố, một là tình cảm công chúng và hai là khả năng của nước cứu trợ.
Báo cho rằng Bắc Kinh thường rất hào phóng ở nước ngoài nhằm gây ấn tượng với cộng đồng quốc tế, tuy nhiên nhiều người Trung Quốc sẽ phản đối nếu Bắc Kinh viện trợ quá nhiều cho Manila.
Nguyên nhân do tình hình tranh chấp bãi cạn Scarborough kéo dài giữa Philippines và Trung Quốc cũng như sự kiện Philippines từ chối bồi thường thỏa đáng cho gia đình tám du khách Hong Kong thiệt mạng trong vụ bắt cóc con tin tại Manila cách đây ba năm.
Cuộc thăm dò trực tuyến do Thời Báo Hoàn Cầu (Trung Quốc) thực hiện, cho thấy trong 5.000 người sử dụng mạng internet được hỏi, 92% phản đối Trung Quốc cứu trợ thêm cho Philippines. Báo còn đăng một bài xã luận nhận định Philippines chưa chứng tỏ đủ mức độ kiềm chế tại biển Đông nên Bắc Kinh không cần giúp đỡ gì sất.
Trang tin điện tử của tạp chí Foreign Affairs (Mỹ) nhận định thái độ thờ ơ của Trung Quốc đối với thảm họa tại Philippines là đối sách của Trung Quốc nhằm cô lập Philippines. Trang tin này trích dẫn báo New York Times (Mỹ) cho thấy sau trận động đất mạnh 7,7 độ Richter ở Pakistan hồi cuối tháng 9 (500 người thiệt mạng), Trung Quốc đã phóng tay chi cứu trợ đến 1,5 tỉ USD.
Ngày 17-11 tại Philippines, Tổng thống Benigno Aquino đã đến thị sát TP Guiuan (tỉnh Samar). Ông khen ngợi thị trưởng sơ tán dân tốt nên chỉ có chưa tới 100 người chết. Ông nhận định trong khi đó ở các địa phương khác, tình hình lại trái ngược đến mức phải tức giận. Ngày 17-11, người phát ngôn Ủy ban châu Âu cho biết Liên minh châu Âu (EU) đã cứu trợ 45 triệu euro cho Philippines gồm 20 triệu euro của Ủy ban châu Âu và 25 triệu euro của các nước EU. Trong khi đó, Saudi Arabia đã chi 37 triệu riyal cứu trợ. Lao động Philippines đông nhất ở Saudi Arabia. |
DUY KHANG - H.DUY
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét